Montessori là một phương pháp sư phạm giáo dục trẻ em dựa trên nghiên cứu và kinh nghiệm của bác sĩ và nhà giáo dục Ý Maria Montessori (1870–1952). Đây là phương pháp với tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua cảm giác. Năm 1907 bà bắt đầu sự nghiệp là nhà giáo dục khi bà được mời tổ chức 1 trường trong khu tái định cư ổ chuột khu vực San Lorenzo, Ý. Trong giai đoạn này bà đã quan sát thấy rằng trẻ em hoàn toàn bị cuốn hút bởi các vật dụng và chất liệu được thiết kế để trợ giúp sự cảm nhận của giác quan.Tiến sĩ Montessori tiếp tục phát triển những sự trợ giúp dạy học chuyên biệt được dùng cho những trẻ trong môi trường thích hợp và tôn trọng những đặc tính riêng biệt của trẻ.

Phương pháp Montessori chấp nhận sự duy nhất của mỗi trẻ và cho phép trẻ phát triển tuỳ theo những khả năng riêng của mình và thời gian riêng của mình. Do đó việc tổ chức các lớp học theo mô hình Montessorri phải đảm bảo sự tôn trọng tính riêng biệt của mỗi trẻ và phải bố trí phòng học và bài học phù hợp những nhu cầu và mục đích của mỗi em Phương pháp chủ yếu được áp dụng cho trẻ nhỏ từ 2-6 tuổi do các bản năng và sự nhạy cảm duy nhất của trẻ nhỏ đối với các điều kiện trong môi trường.

Đặc trưng của phương pháp Montessori:Lớp học trộn lẫn lứa tuổi: trẻ nhỏ học từ trẻ lớn hơn; trẻ lớn học thông qua việc dạy cho trẻ nhỏ hơn những kỹ năng mà chúng đã thành thạo. Đây cũng chính là những gì đang diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, mỗi người thường xuyên phải làm việc và giao tiếp với những người ở các độ tuổi khác nhau và trong các tình huống khác nhau.

Môi trường được chuẩn bị với các học cụ được thiết kế đặc biệt. Giáo viên sắp xếp lớp học để khuyến khích tính độc lập, tự do trong giới hạn và kỷ luật.

Với phương pháp Montessori trẻ được học những gì?

  • Thực hành cuộc sống
  • Giác quan
  • Ngôn ngữ
  • Toán học
  • Văn hóa: Địa lý, Lịch sử, Khoa học, Động vật học, Thực vật học
  • Nghệ thuật: Âm nhạc, Diễn kịch, Vẽ, Thủ công, Tạo hình,…

Lợi ích của Phương pháp Montessori

Giáo dục theo phương pháp Montessori mang đến cho trẻ cơ hội phát triển các tiềm năng và trở thành công dân tốt, sống có trách nhiệm, được mọi người tôn trọng, năng lực làm việc tốt, ham học hỏi và ý thức học tập cao.

  • Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt. Phương pháp Montessori cho rằng trẻ học bằng nhiều cách và có thể tiếp thu nhiều các phương pháp học khác nhau. Trẻ sẽ được học theo khả năng của mình, mức độ khó trong chương trình học sẽ chỉ tăng lên khi trẻ có thể tiếp thu và trách nhiệm của giáo viên là hướng dẫn và đưa ra kế hoạch học tập phù hợp với từng trẻ.
  • Trẻ học theo phương pháp Montessori từ nhỏ sẽ phát triển toàn diện, hòa nhập với mọi người, khả năng tập trung tốt và tính độc lập cao. Thiết kế lớp học, dụng cụ học tập và chương trình học hàng ngày giúp trẻ phát huy khả năng “tự thích nghi”.
  • Lớp học trộn lẫn các độ tuổi mô phỏng hình thức gia đình. Trẻ lớn hơn sẽ giữ vai trò người dạy dỗ và làm gương cho các em; trẻ nhỏ hơn sẽ được động viên và tự tin đối mặt với các thách thức. Giáo viên sẽ tôn trọng, thể hiện tình yêu thương và tin tưởng khi giải quyết mẫu thuẫn của trẻ bằng biện pháp hòa bình.
  • Trẻ học theo phương pháp Montessori được tự do hoạt động trong giới hạn. Trong không gian quy định bởi giáo viên, trẻ chủ động tham gia và tự quyết định mình sẽ tập trung học môn gì. Các nhà giáo dục Montessori hiểu rằng sự thỏa mãn nội tại sẽ kích thích tính tò mò và sự ham thích của trẻ, từ đó hình thành niềm đam mê học tập trong suốt cuộc đời.
  • Trẻ được khuyến khích để chủ động học hỏi, mở mang kiến thức. Giáo viên chỉ tạo ra môi trường tự do cho trẻ và cung cấp các dụng cụ học tập để minh họa khi trả lời các câu hỏi của trẻ.
  • Tự sữa chữa và tự đánh giá là một nội dung quan trọng của phương pháp Montessori. Khi trẻ trưởng thành, chúng học cách nhìn nhận việc làm của mình một cách biện chứng, nhận ra lỗi, sửa chữa và học hỏi từ chính sai lầm của mình.

Được tự do và khuyến khích đặt câu hỏi, tự tìm hiểu và thiết lập các mối liên hệ, trẻ học theo phương pháp Montessori sẽ tự tin, say mê và tự định hướng học tập cho mình. Chúng sẽ hình thành khả năng tư duy biện chứng, kỹ năng làm việc theo nhóm và tính quyết đoán – các kỹ năng không thể thiếu của công dân trong thế kỷ 21.